Wat is framing?

Wat is framing?

De laatste tijd begint de term ‘framing’ steeds vaker in het nieuws te komen, naast mijn eigen bijdragen. Het is een boeiend en pittig onderwerp, waar veel kansen (en potentiële nederlagen!) aan verbonden zijn.

Te weinig mensen zijn zich bewust van deze taalkracht, vandaar dat ik er nu een post aan zal wijden. Het is voor iedereen, ongeacht zijn beroep, zinvol om er bij stil te staan. Frame your debate!

Frames en framing

Taal is gerelateerd aan conceptuele kaders. Deze kaders worden aangeleerd tijdens het leren van taal, maar kunnen ook later door ervaring en context gevormd of aangepast worden. De verschillende kaders koppelen taal aan beelden en gevoelens. Dankzij deze koppeling zijn we in staat om de wereld om ons heen beter te interpreteren en te beoordelen. Het meest basale voorbeeld is bijvoorbeeld de tegenstelling warm-koud. Dat is niet alleen temperatuur, maar iemand kan ook een ‘warm persoon’ zijn. Op het moment dat het woord ‘warm’ wordt gebruikt, wordt automatisch deze positieve connotatie geactiveerd. Deze conceptuele kaders worden frames genoemd.

Op het moment dat taal wordt gebruikt om een boodschap over te brengen, is er noodzakelijkerwijs sprake van ‘framing’. Omdat alle taal gekoppeld is aan verschillende conceptuele kaders, hoewel veel koppelingen bij verschillende mensen, ook verschillend gevormd zijn. Het is dus belangrijk om stil te staan  bij de frames die bewust en onbewust in de boodschap verwerkt zitten, aangezien frames – zonder bewust verwerkt te worden – een enorme invloed op de aannemelijkheid kunnen uitoefenen. Neem bijvoorbeeld het volgende voorbeeld, het door de Republikeinen bedachte ‘tax relief’, belastingsverlaging. De connotatie bij het woord ‘relief’ is positief: verlichting, verzachting. Als een democraat staat te verkondigen ‘I’m against tax relief’, dan komt dit niet al te best over, hij is immers tégen verlichting van de last. Dat geldt overigens ook voor de Nederlandse term ‘belastingsverlaging’. Het verlagen van een zekere belasting klinkt en voelt beter dan belastingsverhoging toch?

De zin van framing

Zoals ik al zei, heeft niet iedereen dezelfde frames, zeker als het om ingewikkelde en abstracte zaken gaat. Maar frames kunnen wel gevormd worden door ervaring. Frames die vaak gebruikt worden, beginnen steeds krachtiger te appeleren aan bepaalde gevoelens. Frames verankeren zich langzaam in het brein, wanneer ze consequent worden gebruikt en de luisteraar er open voor staat. Zo zal een term (of idee) die eerst heel veel weerstand oproept, langzaamaan steeds geaccepteerder worden en voor sommigen ook overtuigender. Frames sturen: ze maken sommige (wenselijke) dingen duidelijker en vervagen andere (onwenselijke) dingen. Juist daarom zijn er twee lagen waarop framing belangrijk is. Ten eerste moet bewust een consequent frame worden toegepast, om een coherente en krachtige boodschap te vormen. Ten tweede moet men zich afvragen welk frame wenselijk is voor de eigen boodschap. Welke frames werken wel of niet voor de doelgroep?

Nog een stapje verder en ingewikkelder gaat de intentie om een boodschap te willen reframen: het wereldbeeld van een mens of groep bij te sturen. Omdat taal en gevoelens zo sterk gekoppeld zijn, is het daardoor mogelijk om door nieuwe taal, ook nieuwe gevoelens aan te wakkeren. Dit is bijvoorbeeld sterk het geval bij de term ‘islamisering’ door Geert Wilders. Bij deze term wordt een sterk negatief beeld neergezet, dat telkens als het benoemd wordt sterker wordt verankerd in het brein. Daardoor wordt het steeds prominenter en wordt het ook geactiveerd bij andere contexten. Voor de opponenten van de PVV is het dus zaak om bij dit woord weg te blijven!

Tip voor de tegenstander

Het is heel gemakkelijk om in het frame van de ander te stappen, zonder te realiseren dat het dan al 0-1 voor de opponent staat. Het benoemen van islamisering (positief of negatief, dat doet er niet toe) is het beamen van het bestaan ervan. Dit realiseert Geert Wilders zich maar al te goed. Telkens als het woord valt, lacht hij in zijn vuistjes. Wat betekent dit nu voor de praktijk? Bedenk welk frame past bij de boodschap en ideologie en blijf daarbij. Neem de tijd in een debat, bedenk: wiens woorden gebruik ik nu, de mijne of die van de ander? Neem nooit zomaar termen over, want die kunnen onbewust enorm beladen zijn. Investeer in een eigen boodschap en blijf die herhalen. In het geven van tegenargumenten, bedenk je eigen variant van een term of thema.

Een klein voorbeeld: als je vóór lastenverzwaring bent, noem dat dan niet zo. Noem het bijvoorbeeld ‘we vragen mensen om een bijdrage om de staatsuitgaven weer op orde te krijgen’. Of een ander voorbeeld dat ikzelf veel hoor in mijn omgeving. Laatst presenteerde een vriendin van me zichzelf als ‘werkloos’ (ze is afgestudeerd). Ik heb haar van harte aangeraden om zichzelf ‘werkzoekend’ te noemen. Voelt u het verschil?

Klik hier om een NRC artikel op 3/11 hierover te lezen en klik hier voor een sterk artikel van Kaj Leers over framing.


Posted by Sarah Gagestein

Categorised under Artikel
Bookmark the permalink or leave a trackback.

2 Comments

  1. Super leuk artikel, echte food for thought. Was nog niet bekend met de term, maar zie deze vorm van doelgerichte, effectieve communicatie vaak in het dagelijks leven voorkomen.

    Misschien heb je de tijd, en vindt je het leuk feedback te geven op mijn schrijfstijl, ik ben zeer benieuwd met wat voor een oog jij het leest. Ik heb enkele artikelen op mijn website staan.

    in ieder geval, je hebt er een volger bij en ik zal mij nog eens verder informeren betreffende dit concept.

    groetjes,

    Nathan

    30 november 2014 @ 16:54
  2. Jammer dat u geen aandacht besteed aan het werk van Goffman, de socioloog die zo een prachtig boek schreef over Frame Analysis, the Organisation of Experience. Hij was oa leraar van Deborah Tannen. En veel voorbeelden gaf van frames die later aan een boodschap werden toegevoegd, zodat de betekenis van die boodschap verandert. Betekenis komt vaak achteraf lijkt hij te bedoelen en is zelden definitief. Echt vrééselijk interessant.

    26 augustus 2016 @ 15:25

One Trackback

  1. By Burgerschap Blog on 21 januari 2012 at 10:37

    […] activeert zij automatisch het grotere geheel waarin zij is ingebed. Dit grotere geheel wordt een frame genoemd, Engels voor kader. Denk aan een uitspraak als in het kader van de verkiezingen is er een […]

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

*
*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

or